Avukatlık dendiğinde aklımıza ilk gelen kendi bürosunu kurmuş veya bir hukuk bürosunun bünyesinde çalışan avukatların çalışma şekli oluyor. Yani serbest şekilde faaliyet gösteren avukatlar. Kanundaki ismiyle serbest meslek erbabı avukatlar.
Elbette avukatların farklı çalışma alanları ve şekilleri de mevcut. Fakat bu yazımızın konusu avukatlık mesleğini muhasebe ve vergilendirme yönünden incelemek. Diğer çalışma şekilleri çoğunlukla ücretli çalışma olduğundan bunlara değinmeyeceğiz.
Şimdi gelelim konumuza. Serbest çalışan avukatlar nasıl muhasebe tutar? Nasıl vergi öderler? Muhasebeleştirme sırasında nelere dikkat etmeleri gerekir? Ve bize sıkça sorulan diğer soruları yanıtlamaya başlıyoruz.
Avukatların muhasebesel sorumlulukları
Yukarda bahsettiğimiz gibi; bu başlıkta da kastımız serbest çalışan avukatlar. Konuyu derinleştirmeden önce “Serbest meslek nedir?” yazımıza göz atmanızı tavsiye ederiz. Bu yazıdaki bilgiler sizin için iyi bir temel olacak. Yine de kısaca önemli noktaları özetleyelim.
Her şeyden önce avukatların hangi durumlarda serbest meslek erbabı sayılacağını anlamamız gerekli. Bunun cevabını; kendi namına faaliyet gösteren avukatlar olarak verebiliriz.
Bu faaliyeti bir ofis açarak sürdürmesi ya da bir hukuk bürosu çatısı altında sürdürmesinin bir önemi yoktur. Kriter; geliri hangi yolla sağladığıdır. Bir hukuk bürosu bünyesinde görünüyor fakat kendi namına çalışıyor ise serbest meslek sürdürdüğünü söyleyebiliriz. Bir yere bağlı olarak sürdürdüğü hizmeti karşılığında ücret (maaş vb.) elde eden avukatlar muhasebe işlemleriyle ilgilenmeyeceğinden konumuzun dışındadır.
Avukatlar şirket kurabilir mi?
Şirket kurmak, tacir olmak demektir. Avukatlık mesleği ise tacirlikle bağdaşmaz. Bu nedenle avukatlar şirket olarak faaliyet gösteremez. Tabi burda bahsettiğimiz avukatlık faaliyetidir. Avukatlar farklı işler için şirketlere ortak olabilirler, fakat fiili olarak ticaretle uğraşamazlar. Bizim konumuz avukatlık faaliyetinin muhasebesi olduğundan bu detaylara girmeyeceğiz.
Avukatlar şirket kurabilir mi sorusunun cevabı; hayır kuramazlar. Şirket yerine; baroya kayıtlı birden fazla avukatın bir araya gelmesiyle “avukatlık ortaklığı” oluşturabilirler. Avukatlık ortaklığı, yalnızca avukatlık faaliyeti yürütebilen ve tacir sayılmayan bir tüzel kişiliktir. Muhasebe ve vergilendirilmesinde şahıs firması kuralları geçerlidir.
Avukatlar hangi vergileri öder?
Serbest çalışan avukatlar, serbest meslek kazancı elde eder ve buna bağlı vergileri ödemekle yükümlüdürler. Bu vergiler; KDV, muhtasar, geçici vergi ve yıllık gelir vergisidir. Bu vergileri kısaca anlatalım.
Avukatların elde ettiği kazancın vergisi gelir vergisidir. Gelir vergisi yıllık hesaplanır fakat 3 aylık dönemlerde ara tahsilatlar yapılır. Bu ara tahsilatlar geçici vergi olarak adlandırılır.
KDV, ödeme sırasında doğar. Hizmet veren tarafından yapılan tahsilatların doğurduğu KDV 3 aylık dönemlerde beyan edilerek ödenir.
Son vergi türü ise; stopaj, yani kaynağında yapılan kesintiler nedeniyle biriken verginin devlete ödenmesidir. Muhtasar vergi olarak adlandırılır ve muhtasar beyanname ile devlete bildirilerek ödenir. Bu vergiye konu durumlar avukatlar için genellikle yanında çalıştırdığı kişilerin kazançlarından doğan vergilerdir. Sekretere ödenen maaştan doğan gelir vergisi gibi.
Avukatlar ne kadar vergi öder
Avukatların ödemesi gereken gelir vergisinin güncel oranlarına ulaşmak için tıklayın!
Avukatların ödeyecekleri KDV oranı ise verilen hizmete göre değişir.
%8 KDV oranına sahip avukatlık hizmetleri:
- Hukuk muhakemeleri kanunu (6100) ve avukatlık kanununda (1136) geçen adli yardım ve müzaharet kapsamındaki avukatlık hizmetleri
- Aile, tüketici ve çocuk mahkemelerinin alanına giren davalar, işler ve bu davalara bağlı avukatlık hizmetleri
- İş uyuşmazlıklarında arabuluculuk ve bağlı ilamlı icra takibi kapsamında sunulan avukatlık hizmetleri
%18 KDV oranına sahip avukatlık hizmetleri:
Bu hizmetler tek tek tanımlanmamış olup, %8 kesinti yapılanlar dışındaki tüm avukatlık hizmetleri için %18 KDV oranı uygulanır.
Avukatlar fatura kesebilir mi?
Hayır, avukatlar fatura kesemez. Fatura yalnızca ticari şirketler tarafından düzenlenebilen bir belgedir. Avukatlar, avukatlık ortaklıkları da dahil, serbest meslek erbabı sayıldıklarından fatura değil serbest meslek makbuzu düzenleyebilirler.
Avukatlar hangi defterleri tutar?
Avukatlar serbest meslek kazancı defteri tutarlar. 01.01.2019 tarihinden itibaren defter beyan uygulamasına geçildiğinden tasdik zorunluluğu da kalkmıştır.
