Serbest meslek erbapları, mesleğini serbest şekilde çalışarak sürdürenler şirket kurabilir mi? Bu kişiler şirket kurmalı mı? Gibi soruları sıkça duyuyoruz. Bize de sıkça soruluyor ve mükelleflerimizi bu konuda en sağlıklı şekilde yönlendirmeye çalışıyoruz.
Bu yazımızda bize gelen soruları cevaplayıp serbest çalışmak isteyenlerin şirket kurmayla ilgili durumlarını ele alacağız.
Her şeyden önce serbest mesleğin ne olduğu ve resmi kapsamıyla ilgili doğru bilgiye sahip olduğunuzdan emin olmanızı isteriz. Bunun için “Serbest Meslek Nedir?” yazımızı gözden geçirebilirsiniz.
Şimdi soruları cevaplamaya başlayalım.
Serbest meslek erbabı şirket kurabilir mi?
18 yaşını geçmiş bütün Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları istedikleri zaman şirket kurabilirler. Bunun önünde bir engel bulunmaz. Faaliyet konularıyla ilgili çeşitli ek şartlar veya kısıtlamalar olabilir. Fakat temel prensip olarak; yasalar dahilinde herhangi bir işi şirket kurarak yapabilirler.
Bu açıklamadan çıkaracağımız üzere; serbest meslek erbapları da şirket kurabilir, mesleklerini kurdukları şirket ile sürdürebilirler. Fakat şirketi kurduklarında artık serbest meslek erbabı olmaktan çıkarlar ve tacir statüsüne geçerler. Bu durumda kazançları da serbest meslek kazancı olmaktan çıkıp, ticari kazanç haline döner.
Serbest meslek erbabı şirket kurmalı mı?
Serbest meslek erbapları şirket kurup tacir statüsüne geçmeleri durumunda farklı muhasebe ve vergi uygulamalarıyla karşılaşırlar. Tutulacak defterler, kayıt usulü, ödenecek vergiler ve bu vergilerin miktarları başta olmak üzere çeşitli farklar vardır.
Bu farkların en belirgin olanlarını aşağıda ele alacağız. Fakat hatırlatmak istiyoruz; serbest mesleği şirket kurarak sürdürme kararı alırken yalnızca bu aktaracağımız faktörlere bakmanız, en verimli kararı vermenize yeterli olmaz. Bu karar sektöre ve hatta kişilerin yaşam standartlarına göre bile değişebilir.
Bu nedenlerle bu konuyu bir uzmana detaylıca danışmanızda fayda var. Size yardımcı olmamızı isterseniz bize destek formumuz aracılığıyla ulaşabilirsiniz.
Serbest meslek erbabı olarak faaliyet sürdürmenin avantajları ve dezavantajları
Serbest meslek erbabı olarak çalışmanın en göze batan avantajları muhasebesel kayıt tutma kolaylığı ve vergiler sonrası elde kalan kazancın tamamını şahsen kullanabilme olanaklarıdır.
Dezavantajları ise özellikle kurumlara hizmet vermek istediğinizde ortaya çıkıyor. Çünkü aldığınız ödeme karşılığında serbest meslek makbuzu düzenlediğinizde karşı taraf stopaj yüküyle karşılaşıyor. Yani size yaptığı ödemeye ek olarak bir de sizin adınıza devlete stopaj ödemesi gerekiyor. Bu da bir operasyonel yük oluşturduğundan bazı firmalar tarafından kabul görmeyebiliyor.
Veya anlaşma sırasında fatura keseceğiniz varsayılıp talep ettiğiniz miktar üzerinden hesap yapabiliyorlar. İş bittikten sonra makbuzla karşılaşıldığında, yani talep ettiğiniz miktarın üstüne bir de stopaj eklenmesi gerektiği anlaşılınca, tutar konusunda anlaşmazlık yaşanabiliyor.
Stopaj konusunun yanında bir de imaj konusu göze çarpıyor. Maalesef ülkemizde yaptığınız işin kalitesinden önce ne kadar pahalı bir ofiste faaliyet gösterdiğiniz gibi faktörlere dikkat edilebildiği için, şirket olmamanız kabul görme seviyenizi düşürebiliyor
Serbest mesleği şirket kurarak sürdürmenin avantajları ve dezavantajları
Şirket kurmak, önceki başlıkta da bahsettiğimiz imaj noktasında pozitif izlenim sağlar. Özellikle kurumlara iş yaptığınızda sıklıkla fatura kesip kesemeyeceğiniz sorusuyla karşı karşıya kalırsınız. Fatura kesebilmeniz bu engeli ortadan kaldırır.
Sonraki başlıkta açıklayacağımız şekilde vergi oranlarında avantajları olsa da bir konuyu her zaman hatırlamanız gerekiyor. Şirketler, sahip ya da ortaklarının dışında bir kişiliğe sahiptir. Ve şirketin aldığı ödemeler şirketin parasıdır. Ortaklar şirketten maaş, kar payı ve huzur hakkı gibi ödemeler alabilir. Bu ödemeler ise gelir vergisine tabi olur.
Yani; şirketinizin kazandığı parayı şahsi olarak kullanmak isterseniz ikinci kez vergiyle karşılaşırsınız.
Ayrıca şirketler Türk ticaret kanununa tabi olduklarından, vergisel yükümlülükleri yerine getirirken bir çok kırtasiyesel ve işlemsel masraflar da ortaya çıkar. Örneğin; belirli bir sermaye seviyesinin üstüne çıkıldığında avukat bulundurma zorunluluğu, adres değişikliği ve hisse devri gibi işlemlerde değişiklik masrafları, genel kurul gibi. Mali müşavirlik hizmeti için ödemeniz gerekecek aylık ücret de serbest meslekten daha fazladır.
Vergi yönünden serbest meslek ya da şirket kurmak
Şirket kurma konusunda karar verirken en belirleyici etken esasında ödenecek vergi oranları oluyor. Bahsettiğimiz gibi; serbest meslek kazancı gelir vergisine tabidir. Gelir vergisi ise dilimlere göre %15 ila %40 arasında değişiyor. Şahıs firması haricindeki şirketler ise kurumlar vergisine tabi olup sabit %25 vergi öderler. (2022 yılı için %23 uygulanacak)
Bu hesaba göre; serbest meslek kazancı yükseldikçe, yani gelir vergisi dilimleri ve oranlarında yukarı çıkıldıkça şirket kurmayı düşünmeye başlayabilirsiniz. Tabi bu hesabı yaparken kuracağınız şirketlerin diğer düzenli maliyetlerini de hesaplamanız sağlıklı olur.
Öte yandan yine hatırlatalım; şirket kurma kararı verirken işinize ve size özgü durumları da mutlaka göz önünde bulundurmalısınız.
