Bordro; işveren tarafından düzenlenen, işçiye yapılan ödemenin detaylarının bulunduğu belgedir. Tüm kazançlar, vergiler, kesintiler ve ödeme miktarı bu belgede yer alır.
Çeşitli kanunlara dayanarak düzenlenen maaş bordroları resmi evrak niteliği taşır. Düzenleyen kurum üzerinde yer alan bilgilerden sorumludur. Hatalı, yanlış, eksik veya fazla gösterilen bilgilerden doğacak hak kayıplarında bordroyu düzenleyen kurum ciddi yaptırımlarla karşı karşıya kalabileceğinden bordro hesaplama ve düzenleme süreci ciddiyetle ele alınmalı, uzmanına bırakılmalıdır.
Maaş bordrosunda hangi bilgiler bulunur?
Maaş bordrosunda yer alması zorunlu olan bilgiler iki farklı kanunda belirtilmiştir. Bu kanunlar; “vergi usul kanunu” ile “ sosyal sigortalar ve genel sağlık sigortası kanunu”dur.
Vergi usul kanununa göre maaş bordrosunda bulunması gereken bilgiler:
- Ücretlinin ismi ve soyismi.
- Vergi karnesi varsa tarihi ve numarası
- Birim ücret miktarı
- Çalışma süresi ve ücretin karşılığı olan süre
- Ücret baz alınarak hesaplanan vergilerin tutarları
- Ücretin ödenmesi sırasında makbuz alınmıyorsa, ücretin alındığına dair çalışandan alınacak imza ya da mühür.
Sosyal sigortalar ve genel sağlık sigortası kanununa göre maaş bordrosunda bulunması gereken bilgiler:
- İşyeri sigorta sicil numarası
- Sigortalının ismi, soyismi ve sosyal güvenlik sicil numarası
- Bordronun ait olduğu ay
- Ücret ödenen gün sayısı
- Ücret miktarı
- Makbuz karşılığı veya banka yoluyla ödeme yapılmıyorsa ücretin alındığına dair imza.
Maaş bordrosunda hangi vergiler gösterilir?
Maaş bordrosunun konusu ücretli çalışmadır. Bu nedenle üzerinden yer alacak vergi bilgileri ücretli çalışmadan doğan gelir vergisidir. İlgili dönemin gelir vergisi matrahı ve hesaplanan gelir vergisi miktarı bordroya yazılır.
Ayrıca bir resmi evrak olduğu için damga vergisi doğar ve damga vergisinin miktarı da yine bordroda yer alır.
Maaş bordrosunda hangi kesintiler gösterilir?
İşçiden yapılan kesintiler: SGK primi işçi payı, işsizlik sigortası işçi payı, asgari geçim indirimi, özel kesintiler (icra kesintileri, nafaka, tazminatlar, cezalar, aidatlar vb.)
İşverenden yapılan kesintiler: SGK primi işveren payı, işsizlik sigortası işveren payı
Maaş bordrosunda hangi kazançlar gösterilir?
Normal ücret, fazla çalışma ücreti, fazla sürelerle çalışma ücreti, primler, ikramiyeler, ek ödemeler (yol yardımı, yakacak desteği, çocuk yardımı, dil tazminatı vb.)
Bordro hazırlarken ve hesaplarken dikkat edilmesi gerekenler
Giriş bölümünde belirttiğimiz gibi maaş bordrosu resmi geçerliliğe sahip bir belgedir. Yansıttığı bilgilerin doğruluğu gerçekçi beyan için önemli olsa da esas konu çalışanların haklarını doğru şekilde alıp almadığıdır. Çünkü maaş, vergi ve sigorta ödemeleri bordro üzerindeki bilgilere göre yapılır. Herhangi bir hatalı hesaplama eksik maaş ödemesi, yanlış vergi beyanı veya düşük sigorta primi ödenmesiyle sonuçlanacaktır. Bu hesaplamaların sorumluluğunun işverende olduğu unutulmamalı.
Bordro hesabında en yaygın zorluğun net maaş üzerinden hesaplama yapılması olduğunu deneyimliyoruz. Hesaplamaya esas ücret brüt tutar olduğundan bazı işlemleri tersten yapma gerekliliği doğuyor. Netten brüte yapılan hesaplamalarda bulunan brüt ücret üzerinden sağlama yapmanızı tavsiye ediyoruz.
Bordro hazırlama sırasında doğru parametreleri kullanarak hesaplama yapmak en önemli konudur. Bunun yanında tüm kazançları, ek ödemeleri ve kesintileri detaylıca belirtmelisiniz.
Anlaşılacağı üzere çalışanın ve devletin hak kaybı yaşamaması burada birincil öncelik. Bu sırada istisna ve teşvikleri de takip ederek işveren olarak yararlanabileceğiniz fırsatları yakalamalısınız.
2022 Bordro Parametreleri
2022 yılında bordroların hesaplanması için kullanılacak önemli parametreleri listeledik.
2022 asgari ücret parametreleri
| Aylık brüt asgari ücret: | 5.004 TL |
| Aylık net asgari ücret | 4.253,40 TL |
| Toplam işveren maliyeti | 5879,70 TL |
| Günlük brüt asgari ücret | 166,80 TL |
| Saatlik brüt asgari ücret | 22,24 TL |
| Gelir vergisi matrahı | 0 |
2022 SGK Parametreleri
| Günlük Prime Esas Kazanç Tabanı | 166,80 TL |
| Günlük Prime Esas Kazanç Tavanı | 1.251 TL |
| Aylık Prime Esas Kazanç Tabanı | 5.004 TL |
| Günlük Prime Esas Kazanç Tavanı | 37.530 TL |
| Çocuk Yardımı | 100,08 TL |
| Aile Yardımı | 500,40 TL |
| Yemek Yardımı – Nakit (Günlük) | 10,01 TL |
| İşveren BES + Özel Sağlık Sig. İstisnası | 1.501,20 TL |
| İşçi İşsizlik Sigortası | %1 |
| İşçi SGK Payı | %14 |
| İşveren SGK Payı | %20,5 |
| İşveren SGK Teşviği | %5 |
| İşveren İşsizlik Sigortası | %2 |
2022 gelir vergisi istisnaları
| Yemek Yardımı (Günlük) | 34 TL |
| Yol Yardımı (Günlük) | 17 TL |
| Gelir Vergisi İstisnası | 4.253,40 TL |
Ücret Pusulası Nedir? Bordro ile Farkı Nedir?
Ücret pusulası, ya da kanunda yer alan ismiyle “ücret hesap pusulası” çalışanın ücret hesabını görmesini sağlayan belgedir.
Gösterdikleri bilgilerin aynı olması nedeniyle ücret pusulası ve ücret bordrosu sıklıkla karıştırılıyor. Aralarındaki fark; ücret pusulası çalışanın ücretinden yapılan kesintileri görmesi için hazırlanırken bordro başka kurumlara beyan edilmek üzere düzenlenir.
Ücret hesap pusulası iş kanunun konusuyken bordro vergi usul kanunu ve sosyal sigorta kanununda yer alır.
